กฎหมาย ด้าน น้ำเสีย เกี่ยวกับ โรงงานอุตสาหกรรม ที่ควรรู้


น้ำเสีย จาก โรงงานอุตสาหกรรม เป็นแหล่งสำคัญอย่างหนึ่งที่ทำให้เกิด มลพิษ ใน แม่น้ำ เจ้าพระยาตอนล่างเน่าเสียร้อยละ  25   มีข้อที่ควรสังเกตว่า   แม้จำนวนเปอร์เซ็นต์ดังกล่าวจะต่ำเมื่อเทียบกับเปอร์เซ็นต์ของการเน่าเสีย    อันเกิดจาก น้ำทิ้ง ในครัวเรือน   และอาคารต่าง ๆ    แต่อันตรายต่อสิ่งมีชีวิตอันเกิดจาก น้ำเสีย ของ โรงงานอุตสาหกรรม มิได้น้อยเลย   เพราะ น้ำเสีย จาก โรงงานอุตสาหกรรม มีพวกโลหะหนักและสารเคมีอื่น ๆ   ปะปนอยู่ด้วย    สิ่งเหล่านี้เมื่อสะสมในร่ากายของสัตว์เป็นจำนวนมากพอแล้ว   ก็จะก่อให้เกิดอันตรายต่อการดำรงชีวิตของสัตว์นั้น    รวมทั้งมนุษย์ด้วย   ดังนั้น วันนี้ ผม Dr.UBA จึงอยากให้ทุกคน ได้ทำความรู้จักเกี่ยวกับ พ.ร.บ. โรงงาน พ.ศ. 2535 กันนะครับ

พ.ร.บ.  โรงงาน นี้เป็น กฎหมายฉบับสำคัญ ที่ได้บัญญัติขึ้นมาเพื่อควบคุม โรงงานอุตสาหกรรม โดยเฉพาะ   โดย กระทรวงอุตสาหกรรม จะเป็นหน่วยงานที่มีบทบาทในการควบคุมโรงงาน   นอกจากการควบคุมของทางราชการแล้ว    พ.ร.บ. โรงงาน ยังได้กำหนดให้ผู้ประกอบกิจการโรงงาน มีหน้าที่บางประการในมาตรา  39   ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับเรื่อง น้ำ ได้แก่ หน้าที่ ดังต่อไปนี้

  1. จัดโรงงานให้ถูกต้องตามสุขลักษณะและอนามัย
  2. จัดให้มีการกำจัดสิ่งปฏิกูล  การระบายน้ำทิ้งและการระบายอากาศ
  3. ประกอบกิจการโรงงานมิให้เกิดเหตุรำคาญ  ตามกฎหมายว่าด้วย
  4. จัดให้มีการกระทำอย่างอื่นตามที่รัฐมนตรีฯ  กำหนด

ในทางปฏิบัติแล้วรัฐมนตรีได้ออกประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม  ฉบับที่  2   (พ.ศ. 2513)   กำหนดหน้าที่ของผู้รับใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงานหลายประการ   ส่วนที่เกี่ยวกับ น้ำ คือ   ข้อ  21    ซึ่งระบุว่า   “ต้องดูแลรักษาระบบระบายน้ำทิ้งให้อยู่ในสภาพเรียบร้อยและมีประสิทธิภาพ” นอกจากนี้ในประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม  ฉบับที่  12  (พ.ศ. 2525)   ก็ได้กำหนดมาตรฐานน้ำทิ้งไว้ในข้อ  22    โดยห้ามระบาย น้ำทิ้ง ออกจากโรงงาน    เว้นแต่ได้ทำการอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่าง    แต่ต้องไม่ใช่วิธีทำให้เจือจาง   โดย น้ำทิ้ง ต้องมีลักษณะดังที่ระบุไว้ในประกาศฉบับดังกล่าว    เช่น  ค่าของความเป็นกรด ระหว่าง  5   ถึง  9   ค่าบีโอดี ไม่มากกว่า   20  มก./ลิตร    (หรืออาจแตกต่างจากที่กำหนดไว้ได้    แล้วแต่ภูมิประเทศ   หรือลักษณะการระบายตามที่หนักงานเจ้าหน้าที่เห็นสมควร    แต่ต้องไม่มากกว่า   60  มก./ลิตร)     อุณหภูมิของ น้ำทิ้ง ที่จะระบายลงสู่ แหล่งน้ำสาธารณะ ไม่มากกว่า  40  องศาเซลเซียส   และสีหรือกลิ่นของ น้ำทิ้ง เมื่อระบายลงสู่ แหล่งน้ำสาธารณะ แล้วไม่พึงเป็นที่น่ารังเกียจ

นอกจากการควบคุม   โดยทางราชการและการกำหนดหน้าที่ของผู้ประกอบกิจการโรงงานที่กล่าวมาข้างต้น   พ.ร.บ. โรงงานยังได้กำหนดวิธีการควบคุมโรงงานอีกวิธีหนึ่ง    คือ   การพักหรือเพิกถอนใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน   หากว่ามีการฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตาม  พ.ร.บ. โรงงาน   กฎหมายลำดับรองที่ออกตาม   พ.ร.บ. โรงงาน    หรือคำสั่งที่สัง่ตาม   พ.ร.บ. โรงงาน

ดังนั้น   พ.ร.บ. โรงงาน    ได้มีมาตรการต่าง ๆ  ในการควบคุมโรงงานอย่างเพียงพอ   นอกจากนี้หากมีการฝ่าฝืนกฎหมายก็อาจมีโทษถึงจำคุก  และปรับเป็นจำนวนเงินที่มากพอสมควร   หากมีการปฏิบัติตาม   พ.ร.บ. โรงงาน   และกฎระเบียบที่ออกตามกฎหมายฉบับนี้อย่างเคร่งครัด    เราคงจะสามารถป้องกันและแก้ไขปัญหามลพิษในแม่น้ำอันเกิดจากโรงงานอุตสาหกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพในทางปฏิบัติแล้ว    ก็มีปัญหาหลายประการที่จะทำให้การบังคับให้เป็นไปตาม    พ.ร.บ. โรงงาน   เป็นไปด้วยความลำบาก    คือ

  1. จำนวนเจ้าหน้าที่ของรัฐไม่เพียงพอที่จะไปตรวจสอบโรงงานทุกโรงงานได้อย่างละเอียดถี่ถ้วน   กรมโรงงานอุตสาหกรรมมีเจ้าหน้าที่  143   คน    สำหรับการควบคุมสิ่งแวดล้อมโรงงานจำนวน   50,000  โรงงาน   ดังนั้น    อัตราส่วนระหว่างเจ้าหน้ที่กับโรงงานประมาณ  1 : 350    นอกจากนี้ยังมีโรงงานขนาดเล็กที่ผิดกฎหมายอีกเป็นจำนวนมากซึ่งเจ้าหน้าที่ควบคุมไม่ถึง
  2. ปัญหาในเรื่องการเงินกล่าวคือทางโรงงานบางโรงงานไม่สามารถจะติดตั้งระบบบำบัดน้ำเสียที่มีราคาแพงได้
  3. เจ้าหน้าที่ของทางราชการที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมโรงงานบางคน   อาจจะรู้เห็นเป็นใจในการที่ทางโรงงานกระทำการฝ่าฝืนกฎหมาย
  4. บุคคลที่ขอรับใบอนุญาตประกอบกิจการบางคนอาจจะไม่ใช่เจ้าของกิจการที่แท้จริง   ดังนั้นการลงโทษบุคคลที่เป็นตัวแทนเจ้าของกิจการนี้อาจจะไม่มีผลเป็นการปรามการฝ่าฝืนกฎหมายได้มากนัก  เพราะตัวการมิได้ถูกลงโทษด้วย

เป็นอย่างไรกันบ้างครับ ผมคิดว่า ทุกๆท่าน คงพอเข้าใจเรื่อง กฎหมาย ด้านน้ำเสีย สำหรับโรงงานอุตสาหกรรม ในเบื้องต้นกันแล้วนะครับ หากท่านใด มีความต้องการ ที่จะปรึกษา หรือแจ้ง ปัญหา ด้านการจัดการ น้ำเสีย การบำบัด น้ำเสีย ก็สามารถ โทรเข้ามา สอบถาม ผู้เชี่ยวชาญ ด้านน้ำเสีย ของเรา ได้ที่ สายด่วน UBA Greenline : 02-7893232 นะครับ เรามีบริการที่ครอบคลุมทุกความต้องการด้าน น้ำเสีย รอท่านอยู่ สุดท้ายนี้ ผมหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ผู้ประกอบการทุกๆท่าน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทุกภาคส่วน จะปฏิบัติตามกฎหมายและใส่ใจในการรักษาสิ่งแวดล้อมกันนะครับ แล้วพบกับผม Dr.UBA ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน น้ำเสีย ได้ใหม่ ในบทความครั้งหน้า สำหรับวันนี้ สวัสดีครับ

 

ขอขอบคุณ

ข้อมูลอ้างอิงจาก : http://web.bsru.ac.th/~jumpot/mgt_water/%BA%B7%B7%D5%E8%2011.doc

รูปภาพประกอบจาก : http://www.rwdi.com/cms/corporate_home/p2/environmental4.jpg, http://www.biophage.com/wp-content/uploads/2010/04/Environmental-issues.jpg, http://www.masternewmedia.org/images/the_beginning2.jpg