CDM คือ อะไร ?

สวัสดีครับ ทุกๆท่าน กลับมาพบกับผม Dr.UBA กันอีกครั้งนะครับ หลังจากที่เมื่อวานนี้ ผมได้นำเสนอ บทความเรื่อง น้ำเสีย และ การบำบัด น้ำเสีย ด้วยเทคโนโลยีด้านไอที มาแล้ว วันนี้ ผมจะนำเสนอ เรื่องที่กำลังมาแรง และได้รับความสนใจอย่างมาก ในปัจจุบัน นั่นคือ เรื่องของ CDM Thailand จากการสังเกตที่ผ่านมา ยังไม่ค่อยมีหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน หรือเว็บไซต์ต่างๆ นำเสนอ บทความเกี่ยวกับ CDM กันเท่าไรนัก วันนี้ ผมจะพาทุกท่านมารู้จักกับคำว่า CDM กันนะครับ ซึ่งจะนำเสนอทั้งในส่วนของ ความหมายของ CDM  คือ อะไร และภาพรวมของ CDM Thailand ซึ่งจะนำเสนอในมุมกว้าง ซึ่งผมจะรวมรวมข้อมูลมาจากหลายๆแหล่งนะครับ

CDM คือ อะไร ก่อนอื่นเรามาดูกันก่อนนะครับว่า CDM ย่อมาจากอะไร คำว่า CDM ย่อมาจากคำว่า Clean Development Mechanism ซึ่งแปลเป็นไทยก็หมายความว่า กลไกการพัฒนาที่สะอาด ซึ่งเป็นหนึ่งในสาม กลไกภายใต้พิธีสารเกียวโต (Kyoto Protocol, KP) ซึ่งเป็นข้อผูกพันทางกฎหมายระดับนานาชาติ ซึ่งมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการ โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่มนุษย์ผลิตขึ้น โดยพิธีสารเกียวโตได้กำหนดกลไกยืดหยุ่นขึ้น 3 กลไกคือ

1. กลไกการทำโครงการร่วม (Joint Implementation: JI)
2. กลไกการซื้อขายสิทธิ์การปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Emission Trading: ET)
3. กลไกการพัฒนาที่สะอาด (Clean Development Mechanism: CDM)

ซึ่งจะเห็นว่า มี CDM หรือ กลไกการพัฒนาที่สะอาดรวมอยู่ด้วย ทีนี้ผมจะยกตัวอย่างถึงความหมายของ CDM ให้ฟังแบบง่ายๆ นะครับว่าแท้จริงแล้ว  CDM คือ การที่เราเลือกที่จะเปลี่ยนกิจกรรมที่เราเคยทำอยู่เป็นกิจกรรมอะไรก็ตามที่ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลงได้นะครับ ยกตัวอย่างเช่นสมมติว่าเราเคยใช้ถ่านหินมาเป็นเชื้อเพลิงในการผลิตไฟฟ้า เราก็เปลี่ยนมาเป็นการใช้พลังงานแสงอาทิตย์แทน จากเดิมที่เราเคยปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ จากการเผาถ่าน ก็จะลดลง สมมติเราเคยปล่อยกันปี ละ 20 ตันเราใช้แสงอาทิตย์แทน เราก็เลยไม่ปล่อย 20 ตันที่เราเคยปล่อย พอเราพิสูจน์กับ กรรมการได้ปุ๊บ เราก็ขอเป็นคาร์บอนเครดิตมา โดยเค้าก็ออกเป็นใบมาให้ว่าเรามี CERs (Certified Emission Reduction) 20 ตันซึ่ง ไอ้ CERs 20 ตันนี่ ประเทศพัฒนาแล้วเช่น ออสเตรียก็สามารถมาซื้อไปเพื่อใช้เพิ่มโควตาในการปล่อยก๊าซให้กับตัวเองได้ และก็ไม่ต้องถูกปรับ ในตัวอย่างเดิม แทนที่ออสเตรียจะซื้อ AAUs จากโปแลนด์ ก็มาซื้อ CERs จากบ้านเราแทนได้ ก็ มีความสุขกันทั้งสองฝ่ายคือ ออสเตรียแทนที่จะซื้อของโปแลนด์ซึ่งอาจจะแพง ก็มาซื้อของประเทศกำลังพัฒนาที่น่าจะถูกกว่า ส่วนไทย เราเองก็ได้รายได้เพิ่ม ได้ใช้ เทคโนโลยีที่สะอาดขึ้น ทีนี้เรามาดูกันนะครับว่า หลักการของ โครงการ CDM เป็นอย่างไร

หลักการของโครงการ CDM Project

1.  ปริมาณการปล่อยก๊าซที่ลดได้จากโครงการ CDM นี้จะต้องได้รับการรับรอง (Certify) โดยหน่วยปฏิบัติการ (UNFCCC CDM-Executive Board, Designated Operational Entitiy: DOE และ Designated National Authority: DNA) ซึ่งแต่งตั้งโดย COP/MOP

2. จะต้องเป็นการเข้าร่วมดำเนินการด้วยความสมัครใจ (Voluntary participation) โดยได้รับความเห็นชอบจากภาคีที่เกี่ยวข้อง รวมถึงความเห็นชอบของประเทศที่ตั้งโครงการ

3. จะต้องก่อให้เกิดประโยชน์ที่แท้จริง ตรวจวัดได้ และเป็นประโยชน์ในระยะยาวที่จะบรรเทากับเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และจะต้องเป็นปริมาณที่ลดที่ได้เพิ่มเติม (Additionality) จากปริมาณการปล่อยก๊าซปกติในกรณีที่ไม่มีการดำเนินโครงการ CDM ที่ได้รับการรับรอง
4. จะต้องเป็นโครงการที่มีการดำเนินการเพิ่มเติมจากธุรกิจปกติ (business as usual) ในด้านต่างๆ เช่น ด้านการเงิน (financial) การลงทุน (investment) เทคโนโลยี (technology) และสิ่งแวดล้อม (environment)

5. จะต้องสอดคล้องกับนโยบายการพัฒนาอย่างยั่งยืนของประเทศกำลังพัฒนาซึ่งเป็นประเทศภาคีที่ตั้งโครงการ

6. กระบวนการต่าง ๆ จะต้องมีความโปร่งใส (Transparency) มีประสิทธิภาพ (Efficiency) และมีความรับผิดชอบ (Accountability) โดยผ่านการตรวจสอบ (auditing) และการตรวจพิสูจน์ (verification) อย่างมีอิสระ
ส่วนในเรื่องของขั้นตอนในการพิจารณา โครงการ CDM หรือ CDM Project ในประเทศไทย นั้น สามารถ เข้าไปดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ http://www.thailandnetwork.org/att_files/content/1233254750.pdf ครับ

ทีนี้เรามาดูกันนะครับว่า CDM ให้ประโยชน์อะไร บ้าง

กลไกการพัฒนาที่สะอาดเปรียบเสมือนแรงจูงใจให้ประเทศกำลังพัฒนา หันมาใช้เทคโนโลยีสะอาดเพิ่มมากขึ้น อันจะส่งผลให้การปล่อยก๊าซเรือนกระจกลดลง ซึ่งหากไม่มีแรงจูงใจจากกลไกการพัฒนาที่สะอาดแล้ว ประเทศนอกภาคผนวกที่ I จะยังคงใช้เทคโนโลยีแบบเดิมที่มีต้นทุนต่ำและมีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในปริมาณมาก โดยแรงจูงใจที่กล่าวถึงคือ CERs ที่ผู้ดำเนินโครงการจะได้รับ และสามารถนำไปขายให้กับประเทศอุตสาหกรรมได้นั่นเองส่วนประเทศเจ้าบ้าน จะได้รับผลประโยชน์คือ การพัฒนาอย่างยั่งยืน ซึ่งสามารถสรุปได้ดังตารางนี้
ประโยชน์ที่ไทยจะได้รับด้านการพัฒนาที่ยั่งยืนจาก โครงการ CDM


หลังจากที่เราทราบถึงความหมายของ CDM และหลักการของโครงการ CDM รวมทั้งประโยชน์ของ CDM Project กันมาแล้ว ทีนี้ ผมจะนำเสนอถึง โครงการ CDM ในประเทศไทย กันบ้างนะครับ

CDM Thailand Project นั้น กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จะมีหน้าที่รับผิดชอบในฐานะหน่วยงานกำกับดูแลการดำเนินงานตามกลไกการพัฒนาที่สะอาด ( CDM ) โดยสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) เป็นหน่วยงานหลักในการประสานงานด้านการปฏิบัติโครงการ CDM โดยศูนย์ประสานการจัดการการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เป็นหน่วยงานที่ทำหน้าที่อำนวยความสะดวกและให้การสนับสนุนภาคเอกชนและหน่วยงานของรัฐที่ประสงค์จะดำเนินโครงการ CDM ซึ่งในปัจจุบัน มีการส่งเสริมและสนับสนุนให้หน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน มาทำ โครงการ CDM กันมากขึ้น ซึ่งโครงการที่เข้าข่ายเป็นโครงการ CDM ในประเทศไทย ได้แก่ โครงการด้านพลังงาน เช่น โครงการพลังงานทดแทนการใช้น้ำมันเชื้อเพลิง การแปลงกากของเสียอุตสาหกรรมเป็นพลังงาน พลังงานหมุนเวียน การปรับปรุง/เพิ่มประสิทธิภาพในการใช้พลังงาน โครงการด้านการจัดการสิ่งแวดล้อม เช่น โครงการแปลงขยะชุมชนเป็นพลังงาน โครงการแปลงน้ำเสียชุมชนเป็นพลังงาน โครงการด้านการคมนาคมขนส่ง เช่น โครงการการพัฒนาประสิทธิภาพในการคมนาคมขนส่ง เป็นต้น
โครงการ CDM ในประเทศไทย

ในขณะนี้มีผู้ประกอบการในประเทศไทยได้ยื่นความจำนงเป็นโครงการ CDM แล้ว 42 โครงการ โครงการเหล่านี้เป็นโครงการที่จะไม่สามารถขึ้นทะเบียน (Register) กับ CDM-Executive Board หากไม่ได้รับการรับรองจากประเทศไทย โครงการเหล่านี้เป็นโครงการที่มีการดำเนินงานเพิ่มเติมจากมาตรฐานที่กฎหมายกำหนดไว้ และมีผลผลิตพลอยได้เป็น Carbon Credit สามารถนำไปขายได้เพื่อเพิ่มความสามารถในการลงทุนและทำให้โครงการมีความน่าลงทุนมากขึ้น

โครงการ CDM ในประเทศไทยที่ได้รับการพัฒนาขึ้นมาทั้งหมดนี้มีโครงการของภาคเอกชนจำนวน 14 โครงการ ซึ่งได้รับความเห็นชอบจากหน่วยงาน Methodology Panel ภายใต้ Executive Board of CDM แล้วว่าเป็นกระบวนการที่สามารถลดก๊าซเรือนกระจกได้จริง และมีปริมาณการลดก๊าซเรือนกระจกเป็นไปตามข้อเสนอโครงการ (Project Design Document, PDD) แต่ยังไม่ได้รับการอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี (มติคณะรัฐมนตรีเมื่อ 10 กันยายน 2545) ซึ่งตัวเลขที่แน่นอนในปัจจุบันเกี่ยวกับ โครงการ CDM ที่ได้รับการอนุมัติแล้วนั้น สามารถสืบค้นได้จากเว็บไซต์ของ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ที่ http://www2.onep.go.th/CDM/cdm.html นะครับ

สุดท้ายนี้ หากท่านผู้ประกอบการ ท่านใด มีความสนใจ ที่จะจัดทำข้อเสนอหรือขอทุนสนับสนุนในการทำ CDM ทาง UBA ของเราก็ยินดีให้บริการในการเป็นที่ปรึกษาโครงการจัดทำข้อเสนอ โครงการ CDM Project ซึ่งเรามีทีมงานผู้เชี่ยวชาญด้าน CDM โดยเฉพาะที่จะค่อยให้คำปรึกษาแก่ผู้ที่สนใจ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันให้ประเทศไทยของเรา เป็นส่วนสำคัญในการพัฒนากลไกสะอาด เพื่อสิ่งเเวดล้อมกันนะครับ สนใจบริการที่ปรึกษาด้าน CDM ติดต่อ สายด่วน UBA CDM Consulting Service โทร 02-7893232 ครับ แล้วพบกับผม Dr.UBA ได้ในบทความครั้งหน้านะครับ ส่วนจะเป็นเรื่องอะไรนั้น ต้องคอยติดตามกันนะครับ สำหรับวันนี้ สวัสดีครับ

ขอขอบคุณ

ที่มาของข้อมูลจาก : http://www.ftipc.or.th/Projects/CDM/CDMinThailand/tabid/152/language/en-US/Default.aspx , http://www.thailandnetwork.org/att_files/content/1233254750.pdf , http://www2.onep.go.th/CDM/cdm.htmlhttp://lifessuck.spaces.live.com/blog/cns!9918490A7AE09358!312.entry

รูปภาพประกอบจาก : http://www.thailandnetwork.org/att_files/content/1233254750.pdf , http://www.shuttertours.com/wp-content/themes/wpremix2/images/green2.png